امسال در سومين دوره جشنواره هنرهاي تحسمي فجر بنا به احساس ضرورت شاخهاي به نام «هنر جديد» به نمايشگاه اضافه شد تا هنرمندان مشتاق و خلاق آثار خود را در زمينههاي ويدئوآرت و فتوآرت و اينسپشن و ... در بخش غيررقابتي جشنواره ارسال کنند. درباره مفهوم هنر جديد و شکلگيري و قابليتهاي آن با چند هنرمند به گفتوگو نشستهايم:
تجلي بصري و معنايي
حميد شانس هنرمند مجسمهساز درباره هنرجديد و وجود ويدئوآرت در دوسالانه مجسمه گفت: «ما امروزه مرزي ميان مجسمهسازي، نقاشي، سفال گري و... قائل نيستيم اما معنايش اين نيست که حوزه يک دست داريم. کارهايي اساساً داراي پايه نقاشي گونه يا مجسمه سازانه هستند، به عنوان مثال هر وقت به فضاي تحت مجازي ميپردازيم از شرايط تصوير صحبت ميکنيم و هر وقت به فضاي سه بعدي واقعي و ماده صحبت ميکنيم و از شرايط «ساخت» حرف مي زنيم به مجسمه سازي ميپردازيم، اما اين لزوماً به معناي آن نيست که در حوزه مجسمهسازي صرف محدود بمانيم. اين نگاهي سنتي است اگر شما ويدئو آرتي کار کنيد که تمرکز، توالي اطلاعات، روابط و فضاسازي از طريق بهکارگيري عمق فضا، رفتار پلانهاي فضا، ارتباط تحولات ماده و ساير قابليتهايي که از بينش مجسمهسازانه نشات گرفتهاند، در بينال مجسمه سازي قابل طرح است؛ در واقع ارائه رفتار مجسمهسازانه آنهم نه در شکل سنتي بلکه در شکل نوين آن. مجموعه رفتاري که از تفکر مجسمهسازانه يعني تفکري که از فضا فرم و ساخت در تجلي بصري و معنايياش ناشي ميشود.
اهميت مفاهيم نسبت به متريال و نوع ساخت
عبدالمجيد حسينيراد عضو شوراي هنري سومين جشنواره هنرهاي تجسمي فجر درباره حضور شاخهاي به عنوان هنر جديد در اين دوره از جشنواره گفت: اين نوع هنرها با تکنيکهاي جديد اجرا ميشود و مفاهيم را مورد توجه قرار ميدهد. در دنيا چند دهه است که هنر جديد مرسوم است و در ايران هم به طور جدي هنرمندان هنر جديد مشغول فعاليت هستند و نمايشگاههاي متعددي به شکل گروهي و گاه فردي برگزار کردهاند.
امسال به دليل اينکه رشتههاي مختلف اين هنر چندان قابل پيش بيني نبود به صورت محدود و در بخش چيدمان و ويدئو آرت و فوتوآارت برگزار ميشود. بايد پيشنهادات هنرمندان هم اعلام تا مشخص شود هنر جديد چه شاخههاي ديگري را در برميگيرد.
حسيني راد: هنر جديد شامل کليه فعاليتهايي ميشود که به جز هنر سنتي با محوريت دادن به مساله مفهوم و تعامل زنده با مخاطب اثر هنري اجرا ميشود. در بخش عکاسي با عنوان فتو آرت و در بخش سينمايي ويدئو آرت و در بخش هنرهاي اجرايي شامل بخشهاي مختلفي چون هنر محيطي ميشود.
حسيني راد درباره هنر جديد توضيح داد: هنر جديد شامل کليه فعاليتهايي ميشود که به جز هنر سنتي با محوريت دادن به مساله مفهوم و تعامل زنده با مخاطب اثر هنري اجرا ميشود. در بخش عکاسي با عنوان فتو آرت و در بخش سينمايي ويدئو آرت و در بخش هنرهاي اجرايي شامل بخشهاي مختلفي چون هنر محيطي ميشود.
اضافه کردن اين رشته به جشنواره تجسمي فجر قطعا ميتواند به بهبود کيفيت خلق آثار تجسمي به ويژه با تکنيکهاي معاصر کمک کند و سبب آشنا شدن هنرمندان جوانتر با ايدههاي خلاقانه ميشود تا از امکانات موجود بهترين بهرهبرداري را از خلاقيتهاي خود داشته باشند.
هنري جنجالي و پر مخاطب
امير عبدالحسيني، دبير هنري سومين جشنواره هنرهاي تجسمي فجر نيز هنر جديد را از موضوعات جذاب و پردامنهاي دانست که سالهاست توجه مخاطبان و علاقهمنداني را در سراسر دنيا به خود معطوف کرده است و در اينباره گفت: البته شروع اين جريان در ايران سابقه كوتاهي دارد و ميتوان گفت قريب به 10 سال است كه به طور جدي به آن پرداخته ميشود.
وي مهمترين نقطه شروع هنر جديد را در ايران از سال 1380 و با برگزاري اولين نمايشگاه هنر مفهومي در موزه هنرهاي معاصر تهران دانست و گفت: البته برخي معتقدند اين جريان هنري در ايران سابقهاي طولاني دارد و سالهاي بسياري حضور آن ناديده گرفته شده است.
عبدالحسيني درباره اين شاخه هنري توضيح داد: هنر جديد مجموعهاي از گرايشهاي متعدد از جمله هنر مفهومي يا کانسپچوآل آرت، ويدئو آرت، چيدمان، هنر اجرا، پرفورمنس، هنر محيطي، هنر ديجيتالي، هنر چندرسانهاي، اينستاليشن و ... را در بر ميگيرد و با محدوده وسيعي که دارد فضاي مناسبي را براي بروز و ظهور خلاقيت و نوآوري هنري ايجاد ميکند. از همين رو نمايشگاههاي هنر مفهومي و جديد در سالهاي اخير ، جنجالي، جذاب و پرمخاطب بوده و بيشترين بازديدكننده را داشته است.
دبير هنري جشنواره درباره حضور اين هنر در سومين دوره جشنواره هنرهاي تجسمي فجر نيز اظهار کرد: در اين دوره از جشنواره و در بخش جنبي آن، به مقوله هنر جديد پرداخته شد تا ضمن توجه به ضرورت برگزاري آن، پتانسيل و محدوده آن به طور دقيق بازخواني و ارزيابي شود تا بتوان در دوره آينده به عنوان يکي از رشتههاي بخش اصلي جشنواره به آن پرداخت.
پريسا خضابي: در جهان امروز نميتوان خيلي اقتدارگرا گفت اين اثر مجسمه است و اين نقاشي. به عنوان مثال روي فيگورهايي رنگ گذاري ميکنند و از آن عکس مياندازند و مخاطب متعجب ميماند عکاسي است يا نقاشي! با هنر جديد مرزها در نورديده ميشود و پرداختن به ويدئو آرت و نيوآرت بسيار مهم است.
عبدالحسيني افزود: اين بخش جنبي با حضور هنرمندان مدعو و صاحبنظر اين عرصه که سابقه، تجربه، دانش، تخصص و خلاقيت لازم در اين زمينه را دارند ساماندهي مي شود تا علاوه بر حضور و نمايش اين مقوله هنري، الگوي مناسبي نيز براي دوره آينده جشنواره و حضور هنر جديد در بخش رقابتي ارائه شود.
وي تصريح کرد: اين نکته را هم يادآور شوم که هنر جديد پرهزينه است و پس از خلق و اجراي اثر هم نگهداري آن دشوار است.
درهم نورديدن مرز رشتههاي هنري
پريسا خضابي هنرمند مجسمهساز نيز در همين باره به خبرنگار برنا گفت: جريانات هنري به جايگاهي رسيده است که هيچ مرزي بين رشتهها نيست. شما ميتوانيد از يک مجسمه عکاسي کنيد و فيلمبرداري کنيد و در فضاي ديگري بگذاريد و در نتيجه از مجسمه خود در فضاهاي ديگر نتايج ديگري بگيريد. در واقع از يک رسانه شروع کنيد و به رسانه ديگر ختم کنيد.
وي افزود: در جهان امروز نميتوان خيلي اقتدارگرا گفت اين اثر مجسمه است و اين نقاشي. به عنوان مثال روي فيگورهايي رنگ گذاري ميکنند و از آن عکس مياندازند و مخاطب متعجب ميماند عکاسي است يا نقاشي!
خضابي حضور چنين جريانها و رويکردهايي را مثبت ارزيابي کرد و گفت: با هنر جديد مرزها در نورديده ميشود و پرداختن به ويدئو آرت و نيوآرت بسيار مهم است.
وي درباره هنر پرفرمانس توضيح داد: در پرفرمانس انساني مثلا ساختار ظاهري يک مجسمه فراعنه را روي بدن خود منعکس کند و افه حجم را ميدهد؛ نوعي هنر اجراست که تمام مضامين را به چالش ميکشد.
وي افزود: در اين هنر مجسمه ميتواند وارد فضا و محيط شود و در تعامل با بيننده قرار گيرد و رابطههاي جديد را به وجود آورد. درواقع مخاطب در ارتباط با اثر هنري وارد رابطه جديد ميشود و ميتواند بخشي از اثر هنري باشد يا آن را ادامه دهد و در جريان با آن قرار گيرد.
+ نوشته شده توسط در دوشنبه بیست و هفتم دی 1389 و ساعت
1 بعد از ظهر |